Strengere regels voor registratierechten vanaf 1 januari: wat betekent dit voor jou?

Een tweede verblijf aan zee, een appartement voor je studerende kinderen of een woning om te verhuren: veel kopers proberen vandaag te profiteren van het verlaagd tarief van 2% registratierechten. Maar vanaf 1 januari voert de overheid strengere regels in om misbruik tegen te gaan. Daardoor verandert er heel wat voor wie een tweede woning plant te kopen of wie beroep wil doen op het voordelige tarief.

Bij Immo Point volgen we alle wetswijzigingen op de voet. In deze blog leggen we helder uit wat er precies verandert, voor wie de nieuwe regels gelden en waar je zeker op moet letten als je binnenkort koopt.

Waarom worden de regels verstrengd?

Het verlaagd tarief van 2% is bedoeld voor wie een eigen en enige gezinswoning koopt. In de praktijk bleek echter dat sommige kopers dit voordeel onterecht kregen, bijvoorbeeld door:

• tijdelijk op het nieuwe adres in te schrijven zonder er effectief te wonen,
• adressen van familieleden te gebruiken,
• snel door te verkopen en toch van het voordeel te genieten.

De Vlaamse minister van Financiën kondigde daarom een pakket maatregelen aan om misbruik te vermijden.

De belangrijkste wijziging: minstens één jaar onafgebroken wonen

Vanaf 1 januari geldt een nieuwe kernvoorwaarde:

“Wie aanspraak wil maken op het tarief van 2%, moet minstens één jaar onafgebroken wonen in de aangekochte woning.”

Koop je samen met je partner? Dan moeten jullie allebei dat jaar effectief in de woning wonen.

Het gaat niet langer enkel om domiciliëring. De fiscus zal vaker controleren of er werkelijk gewoond wordt, bijvoorbeeld via energieverbruik, gezinssamenstelling of vaststellingen ter plaatse.

Belangrijk: de nieuwe regel geldt niet vanaf de notariële akte, maar vanaf de datum van het compromis.

“De strengere regel geldt voor alle aankoopovereenkomsten (datum compromis) die na 1 januari worden ondertekend.”

Plan je een aankoop begin volgend jaar? Dan val je automatisch onder de nieuwe voorwaarden.

Wat bij misbruik of onterecht voordeel? Zware sancties

Wie zich niet houdt aan de voorwaarden:

• moet het voordeel van het 2%-tarief volledig terugbetalen,
• betaalt opnieuw het standaardtarief van 12%,
• én riskeert een belastingverhoging van 20% op het onterecht genoten voordeel.

In de praktijk kan dit neerkomen op boetes van duizenden euro’s.

Strenger toezicht door gemeenten en Vlaamse Belastingdienst

De controle wordt duidelijk opgedreven:

• Na een adreswijziging zal de gemeente vaker controleren of je daadwerkelijk op het adres woont.
• Deze controles gebeuren meestal onaangekondigd.
• Wie binnen dat ene jaar opnieuw uitschrijft, komt automatisch in het vizier van de Vlaamse Belastingdienst.

Een louter administratieve domiciliëring volstaat dus niet meer.

Wat als je een tweede woning koopt of investeert?

Voor panden die niet je hoofdverblijf worden, blijft het tarief ongewijzigd op 12%.

De nieuwe regeling maakt het echter veel moeilijker om via constructies toch het verlaagd tarief van 2% te verkrijgen. De overheid wil de regels eenduidig en beter controleerbaar maken.

Waarom deze nieuwe regels er komen

Het verlaagd tarief werd in 2024 meer dan 57.000 keer toegepast. Met de strengere controles verwacht de Vlaamse overheid jaarlijks ongeveer 7 miljoen euro extra inkomsten te genereren.

Wat betekent dit concreet voor jou als koper?

De wijziging heeft vooral impact op kopers die:

• een pand willen omvormen tot hoofdverblijf,
• samen aankopen en twijfelen over gezamenlijke domiciliëring,
• op korte termijn willen verhuizen,
• meerdere eigendommen hebben en snel willen schakelen.

Ons advies:

• Plan je aankoop goed en zorg dat je effectief één jaar in de woning kunt wonen.
• Vermijd risico’s: een fout of te snelle uitschrijving kan duur uitvallen.
• Laat je vooraf adviseren: elk dossier is anders en correct advies kan je veel geld besparen.

Besluit: strenger, maar duidelijk met de juiste begeleiding

De verstrengde regelgeving maakt registratierechten transparanter, maar ook strikter. Twijfel je of jij in aanmerking komt voor het 2%-tarief? Of wil je zeker weten dat jouw aankoop aan alle voorwaarden voldoet?

Bij Immo Point helpen we je graag. We bekijken je situatie nauwkeurig en leggen alles helder uit, zodat je met vertrouwen kan kopen.

Contacteer je dichtstbijzijnde Immo Point-kantoor voor gratis advies.